Aile Hukuku
Boşanmada Mal Rejimi ve Edinilmiş Mallara Katılma
6 dk okuma
Yasal mal rejimi her malı kendiliğinden yarı yarıya bölmez. Kişisel mal, edinilmiş mal ve katılma alacağı farklı kavramlardır.
Evlilik birliğinde eşlerin mal varlığı, kendiliğinden her şeyin yarı yarıya bölündüğü bir formülle tasfiye edilmez. Türk Medeni Kanunu, 1 Ocak 2002’den sonra evlenenler için yasal mal rejimi olarak edinilmiş mallara katılmayı kabul eder. Eşler, kanunun izin verdiği diğer rejimlerden birini noterde düzenlenecek bir mal rejimi sözleşmesiyle seçebilir.
Kişisel mal ve edinilmiş mal
Kişisel mallar arasında, kural olarak, eşlerden birinin yalnız kişisel kullanımına yarayan eşyalar, miras veya karşılıksız kazandırma yoluyla elde edilen değerler ve manevi tazminat alacakları yer alır. Evlilik birliği içinde karşılığı verilerek elde edilen kazançlar ise edinilmiş mal olarak değerlendirilir. Bir malın hangi kümeye girdiği, edinme tarihi ve kaynağına göre belirlenir.
Katılma alacağı
Mal rejimi boşanma ile sona erdiğinde, her eş diğer eşin edinilmiş malları üzerindeki artık değere katılabilir. Artık değer, eklemeler ve denkleştirme kalemleri dikkate alınarak bulunur. Değerleme, tasfiye anındaki duruma göre yapılır. Bu nedenle evdeki her taşınmazın yarısı ifadesi, kanunun aradığı hesabın yerine geçmez.
Katılma alacağının istenebilmesi, mal rejiminin sona ermesine ve talep edilebilir bir artık değerin varlığına bağlıdır. Zamanaşımı, değer düşüklüğü ve üçüncü kişilere yapılan kazandırmalar dosyaya göre ayrıca incelenir.
Bu yazı mal rejiminin genel çerçevesini anlatır. Somut bir mal varlığı hakkında değerlendirme; evlenme tarihi, sözleşme, tapu ve banka kayıtları görülmeden yapılamaz.